Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình: Cải cách nhà nước, đổi mới thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn

Thân Tuấn-Đức1 week ago

0 0

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới của hành trình phát triển – một kỷ nguyên vươn mình mà trong đó, cải cách nhà nước và đổi mới thể chế không còn là lựa chọn mà là điểm tựa chiến lược để mở rộng dư địa phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Quá trình này xuất phát từ nhận thức sâu sắc rằng trong một thế giới biến động nhanh và cạnh tranh khốc liệt, quốc gia chỉ có thể đứng vững và phát triển bền vững khi năng lực quản trị của nhà nước được củng cố, các bộ máy được tinh gọn, vận hành hiệu lực và hướng đến phục vụ người dân, doanh nghiệp một cách hiệu quả nhất.

Bước chuyển tư duy thể chế: từ trật tự hành chính sang năng lực quản trị quốc gia

Trong vài năm qua, Việt Nam đã triển khai một loạt chính sách, nghị quyết và điều chỉnh pháp luật nhằm đổi mới toàn diện bộ máy nhà nước, điển hình như các quyết định quan trọng liên quan đến:

Tái cấu trúc hệ thống hành chính, giảm tầng nấc trung gian và đơn vị trùng lặp;
Chuẩn hóa thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị ở cả trung ương và địa phương;
Đẩy mạnh kỷ luật thể chế và hiệu quả thực thi chính sách, khuyến khích sự minh bạch, trách nhiệm và năng lực hành động của bộ máy.

Những bước đi này không chỉ nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, mà còn hướng tới xây dựng một nhà nước kiến tạo – nơi các quyết sách được triển khai đồng bộ với tầm nhìn dài hạn, phục vụ các mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước.

Đổi mới bộ máy hành chính: tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả

Một trong những điểm nhấn của cải cách là tái cấu trúc bộ máy hành chính công ở quy mô chưa từng có kể từ thời kỳ Đổi Mới. Từ đầu năm 2025, bước chuyển đổi mạnh mẽ đã được triển khai trên phạm vi toàn quốc với những thay đổi cơ bản trong tổ chức hệ thống quản lý nhà nước.

Quy trình này bao gồm việc tinh giảm biên chế bộ máy, sáp nhập bộ, ngành và cơ quan ngang bộ theo hướng hợp nhất chức năng, giảm trùng lặp nhiệm vụ. Cụ thể, kế hoạch cải tổ đã giảm đáng kể số lượng tổng cục, cục, phòng ban và đơn vị công vụ, đồng thời dần hoàn thiện mô hình vận hành mới với số lượng bộ cơ bản phù hợp hơn với yêu cầu nhiệm kỳ mới.

Tiếp theo đó, trên bình diện địa phương, một mô hình quản lý mới – mô hình chính quyền hai cấp – đã chính thức được triển khai. Mô hình này tinh giản tầng trung gian (huyện), đặt trọng tâm vào hai cấp trực tiếp là tỉnh/thành phố và xã/phường, nhằm thu gọn mạch truyền và rút ngắn khoảng cách giữa quyết sách và triển khai thực tế.

Việc giảm số lượng đơn vị hành chính từ 63 tỉnh, thành xuống còn 34, cùng với giảm tới 60–70% đơn vị hành chính cấp xã theo kế hoạch sáp nhập lớn, không chỉ là một thay đổi hành chính – nó là chân dung mới của bộ máy nhà nước Việt Nam hướng tới sự tinh gọn, năng động hơn.

Chuẩn hóa trách nhiệm và mở rộng quyền lực địa phương chủ động

Cải cách không chỉ dừng lại ở việc tái cấu trúc tổ chức, mà còn tạo ra chuyển biến sâu sắc trong phân quyền và trách nhiệm. Việc trao quyền nhiều hơn cho các cơ quan ở cấp cơ sở – đặc biệt là chính quyền xã/phường – giúp các quyết sách sát với thực tế địa phương hơn, sát với nhu cầu của người dân hơn và thúc đẩy năng lực tự giải quyết vấn đề ở mức thấp nhất của chính quyền.

Điều này phát huy hiệu quả không chỉ trong quản lý hành chính mà còn tạo ra động lực lớn hơn cho phát triển kinh tế – xã hội ở cơ sở, làm cho bộ máy nhà nước gần hơn, phục vụ tốt hơn và chủ động hơn trong mọi hoàn cảnh.

Cải cách pháp luật và kỷ luật thể chế

Song hành với tái cấu trúc bộ máy, hệ thống pháp luật cũng được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn mới. Một trong những động thái nổi bật là ban hành các nghị quyết và cải cách trong công tác xây dựng, thi hành pháp luật nhằm đẩy mạnh tính nhất quán, minh bạch và dự báo được tác động của chính sách. Những nỗ lực này nhằm tăng cường kỷ luật pháp lý, giảm chồng chéo và nâng cao khả năng thực thi các quyết sách trọng yếu.

Quá trình này giúp thể chế pháp luật phát triển đồng bộ với cấu trúc nhà nước mới, đảm bảo mọi hành vi quản trị được neo chắc trên nền tảng luật pháp và quy trình chuẩn mực, thúc đẩy niềm tin của người dân và nhà đầu tư.

Hướng tới kỷ nguyên vươn mình – phát triển bền vững

Tất cả những điều chỉnh này không phải là những mảng nhỏ lẻ. Chúng cấu thành một mạch cải cách liên tục và có tầm chiến lược, đóng góp vào một góc nhìn mới về vai trò của nhà nước trong kỷ nguyên vươn mình. Nhà nước không chỉ là người quản lý, mà là người kiến tạo môi trường phát triển – nơi mà sự minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả được đặt ở trung tâm mọi hoạt động.

Khi bộ máy được tinh gọn và vận hành hiệu lực, khi pháp luật được củng cố để bảo đảm hiệu quả thực thi, và khi quyền lực đi kèm với trách nhiệm trong hệ thống được cân chỉnh phù hợp, Việt Nam không chỉ quản lý tốt hơn mà còn thích ứng nhanh hơn với thay đổi toàn cầu. Đây chính là nền tảng cho một quốc gia vươn mình mạnh mẽ và bền vững.

Kết luận

Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình là một tấm bản đồ chuyển đổi thể chế và quản trị quốc gia, nơi cải cách nhà nước đóng vai trò trung tâm và mang tính định hướng dài hạn. Việc tái cấu trúc bộ máy, thúc đẩy kỷ luật thể chế, chuẩn hóa trách nhiệm và mở rộng quyền lực một cách chủ động không chỉ đáp ứng yêu cầu thời đại, mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho phát triển trong thập kỷ tới.